Eminiz çoğu evde benzer tartışmalar yaşanıyordur; “Haydi kızım/oğlum yat artık” cümlesine “Tamam anne 5 dakika daha” taarruzu(!) hiç gecikmez. Anne/baba olarak savaştan galip çıkmanız şanınızdandır! Gelin görün ki bu galibiyet, esas canavar olan televizyonu yenmenizin ilk adımı aslında.
Televizyon, 4-10 yaş arası çocukların okul ve uykudan sonra en çok vakit harcadıkları (ya da engelseniz, ‘harcamaya eğilimli oldukları’) aktivite. Bu nedenle televizyona karşı hep tetikte olmak gerekiyor. Çocuklar televizyonda seyrettikleri kişilerle kendilerini özdeşleştiriyor ve onun gibi davranmaya başlıyor ki bu, kişisel gelişimi için büyük bir eksi niteliğinde. Sevgi ve güven gereksimini duyduğu bu yaşlarda çocukların televizyondan çabuk etkilenmesi kaçınılmaz olabiliyor. Salonunuzda sabah saatlerinde “Ornitorenk” akşam saatlerinde “McQueen” görmeniz de bu etkileşimden. Çocuklarda soyut düşünce henüz gelişmediğinden, çizgi filmler ya da diğer filmlerdeki görüntüleri olduğu gibi algılayıp, gördüğü gibi hareket etmeye veya sahneyi canlandırmaya çalışır. Televizyondaki programların birçoğunda konuşma dili yanlış ya da argo olabiliyor ki gelişme çağında bu da diğer eksiler arasında yerini alıyor. Televizyon karşısında vakit geçiren çocuk bir süre sonra çevresi ile de iletişim kurmakta zorlanıyor. Televizyonun zararları bunlarla da sınırlı değil. Konuşmasında gecikmeye, yatma saatini geciktirip uyku problemi yaşanmasına, hareketsizliğin neticesinde de şişmanlamasına ve sürekli yorgunluk hissetmesine yol açabilir.
Ne Yapmalı?
Öncelikli görev anne/babada. Çünkü çocuk hiçbir zaman bu sevda(!)dan vazgeçmeyecek. Anne-baba televizyon seyretme konusunda fikirliği ile hareket etmeli, kararlı ve tutarlı olmalı. Anne-babalar, çocuğun televizyon izlemesini bir plana oturtabilir. Bu planda çocukla bir günde kaç saat, haftada kaç gün ve hangi programları izleyeceği konuları yer alır. Çocuğun izlediği programın uygunluğu da anne-baba süzgecinden geçmelidir. Çocuğunuzu bilinçli ve eleştiren bir televizyon izleyicisine dönüştürmek istiyorsanız, televizyonu birlikte izlemeyi tercih edin. Programlar konusunda hassas davranın; çocuğunuzun gelişimini olumlu yönde etkileyecek programlar seçin.
Anne Babalara Öneriler…
• 3 yaş civarında çocukların çizgi film, belgesel ve eğitimsel programları izlemeleri onların yaratıcılıklarını geliştirir ve hoşça vakit geçirmelerini sağlar. Fakat yaş ilerledikçe televizyon izleme saatini sınırlamakta yarar var.
• Bazı çizgi filmler şiddet ve korku içerebilir ki bunun çocuğunuz üzerinde birçok olumsuz etkisi vardır. Oyun çağı çocuğu henüz hayal ile gerçeği ayırt edemeyeceğinden şiddet ve saldırganlık içeren görüntülerden daha çok ve çabuk etkilenir. Bu nedenle çocuğunuzun izlediği çizgi filmlerin denetimini yapmanız gerekir.
• Öncelik televizyonun olmamalıdır. Okula giden çocukların, dinlenme, yemek yeme, oyun oynama, uyku ve ders zamanlarının dışında hala vakit kalıyorsa, televizyon izlemelerine izin vermeniz yararlı olacaktır. Azı karar çoğu zarar!
• Okul çocuklarının günde bir saatten fazla televizyon izlememeleri önerilmektedir.
• Çocuklar genellikle kendilerini evde yalnız hissettiklerinde ya da yapacak daha iyi bir aktivite bulamadıklarında çareyi televizyon karşısında bulur! Hoşuna gidecek oyunlar ya da farklı aktiviteler ile çocuğunuzun televizyona olan aşırı düşkünlüğünü azaltabilir, dikkatini farklı yönlere çekebilirsiniz.
Çocuğunuzun zihinsel ve ruhsal gelişimine katkı sağlayan televizyon kanalları yok değil! İşte birkaçı…
Disney XD
Playhouse Disney
TRT Çocuk
Planet Çocuk
Tweet
